Dołącz do nas na Facebook

Rak piersi

Czym jest rak piersi

Rak piersi jest nowotworem złośliwym powstałym z komórek w gruczole piersiowym. Istotą raka są mutacje genetyczne czyli zmiany na poziomie DNA (genów). Informacja zawarta w DNA określa mi.in. budowę komórki, jej funkcje, interakcje z innymi komórkami. Zmiany na poziomie DNA powodują, że zmutowana komórka przestaje współpracować z innymi, zdrowymi komórkami, przestaje pełnić swoje funkcje i ucieka spod ścisłej kontroli organizmu. W efekcie braku kontroli dochodzi do niepohamowanego rozrostu zmutowanych komórek, utworzenia guza nowotworowego, naciekania i niszczenia sąsiednich tkanek i tworzenia przerzutów (tworzenia nowych ognisk nowotworu poza miejscem jego powstania).

Rak piersi rozwija się z komórek tworzących tkankę gruczołu piersiowego. Najczęstszymi postaciami raka są raki przewodowe (ang. invasive ductal carcinoma) wywodzące się z komórek przewodów mlekowych oraz raki zrazikowe (ang. invasive lobular carcinoma) wywodzące się z komórek gruczołowych tworzących zraziki gruczołu piersiowego.

Czasami w piersi znajdowane są zmiany określane jako rak przedinwazyjny in situ takie jak rak przewodowy in situ DCIS od ang. ductal carcinoma in-situ lub rak zrazikowy in situ LCIS ang. lobular carcinoma in-situ (LCIS). Zmiany te zlokalizowane są wyłącznie w obrębie tkanki gruczołowej i nie naciekają sąsiednich tkanek. Podczas gdy zmiany typu DCIS mają potencjał dalszego szerzenia się i rozwoju w postać inwazyjną i wymagają zatem leczenia, zmiany typu LCIS uznawane są tylko za marker zwiększonego ryzyka rozwoju raka piersi i na ogół nie wymagają leczenia a postępowanie ogranicza się do obserwacji.

W piersi mogą pojawiać się również zmiany łagodne – guzki, które nie mają zdolności do naciekania i niszczenia otaczających tkanek lub dawania przerzutów do innych części ciała. Niestety, rozpoznanie czy mamy do czynienia z postacią łagodną czy też rakiem można dokonać wyłącznie po całej serii badań takich jak mammografia oraz badaniach mikroskopowych fragmentu pobranej tkanki (biopsja). Każda niepokojąca zmiana w piersi powinna być zweryfikowana przez badanie lekarskie.

Radioterapia

W raku piersi radioterapia stosowana jest na ogół jako leczenie uzupełniające po zabiegu operacyjnym. Radioterapię stosuje się zawsze po zabiegu oszczędzającym, ale może być również zalecana po mastektomii. Obecnie radioterapia jest wskazana właściwie u prawie wszystkich pacjentek leczonych z powodu raka piersi.

Zabieg radioterapii jest całkowicie bezbolesny. Leczenie polega na napromienianiu obszaru piersi, w której usunięto guz lub napromienianiu ściany klatki piersiowej w miejscu po usuniętej piersi. W przypadku obecności przerzutów w węzłach chłonnych obszar napromieniania obejmuje również okolicę pod- i nadoobojczykową.

W celu ochrony zdrowych tkanek przepisana dawka promieniowania podzielona jest na frakcje, które podaje się w ciągu kilkunastominutowego zabiegu 1 raz dziennie przez 5 dni w tygodniu. Typowo, leczenie polega na podaniu od 15 do 25 frakcji i może zatem trwać od 3 do 5 tygodni.

Leczenie radioterapią raka piersi jest dobrze tolerowane. Objawy niepożądane mogą pojawić się zarówno w trakcie radioterapii jak i wiele miesięcy a nawet lat po jej zakończeniu. Najczęstsze skutki uboczne radioterapii to ogólne osłabienie oraz zmiany skórne w polu objętym napromienianiem. Rzadko występują: powikłania płucne i sercowe (gdy choroba dotyczy lewej piersi). Szczegółowy wykaz działań ubocznych obejmuje:

W czasie radioterapii piersi i zaraz po (do 2-3 miesięcy):

Często:

  • zaczerwienienie skóry w miejscu napromienianym
  • uczucie suchości skóry, swędzenie, pieczenie
  • złuszczanie skóry
  • uczucie obrzęku piersi napromienianej
  • kłucie lub ból piersi napromienianej
  • obrzęk ręki po stronie napromienianej
  • utrata włosów w obszarze napromienianym (włosy będące na głowie są poza napromienianym obszarem i nie wypadają)
  • uczucie suchości w gardle i przełyku
  • ból przy przełykaniu
  • ogólne osłabienie
  • męczliwość
  • Rzadko :
  • suchy kaszel
  • nudności, bardzo rzadko wymioty
  • ból przy przełykaniu

W dłuższym czasie po zakończeniu radioterapii (powyżej 3 miesięcy):

Często :

  • przebarwienie skóry w miejscu napromienianym
  • uwidocznienie naczyń krwionośnych na skórze
  • uczucie suchości skóry
  • zwłóknienie (stwardnienie i zmniejszenie) piersi napromienianej
  • męczliwość

Rzadko :

  • zapalenie płuc
  • zwłóknienie płuc
  • utrzymująca się duszność, głównie związana z wysiłkiem
  • zmiany w EKG
  • zwiększone ryzyko zawału mięśnia sercowego
  • martwica lub złamanie żeber i obojczyka
  • utrzymujący się obrzęk ręki po stronie napromienianej
  • bóle szyi i barku po stronie napromienianej

Więcej: http://wco.pl/dla-pacjenta/nowotwory/rak-piersi/